Баланың көру қабілеті төмендегенін білдіретін 10 белгі

Баланың көру қабілеті төмендегенін білдіретін 10 белгі

28.10.2026

Балалардағы көру қабілетінің мәселелері әрқашан бірден байқала бермейді. Бала сирек жағдайда: «Мен нашар көре бастадым» деп айтады. Көбінесе ол суреттің бұлыңғырлығына үйреніп кетеді де, оны қалыпты жағдай деп санайды. Сондықтан мінез-құлықтағы өзгерістерді көбінесе ата-аналар бірінші болып байқайды.

Көру қабілетінің нашарлауын білдіретін 10 белгіні жинақтадық. Егер сіз осы белгілердің бірнешеуін қатар байқасаңыз, баланы офтальмологқа көрсеткен жөн.

1.Бала алысқа қарағанда көзін сығырайтады

Егер бала жазуларды, мектептегі тақтаны, теледидарды немесе автобус нөмірлерін анықтап қарауға тырысып, көзін үнемі сығырайтса, бұл алыстан көргіштіктің (близорукость) ең кең таралған белгілерінің бірі болып табылады.


2.Кітапты немесе телефонды көзге тым жақындатады

Егер кітапқа немесе планшетке дейінгі қашықтық үнемі қысқарып, ал теледидарды тым жақыннан қарағысы келсе, көру қабілетін тексерткен абзал.


3.Көзін жиі ысқылайды немесе көп жыпылықтайды

Бұл тек шаршағандықты емес, сонымен қатар көзге түсетін күшті, құрғақ көз синдромын немесе кескінді айқынырақ етуге тырысуды білдіруі мүмкін.


4.Бас ауруына шағымданады

Егер мектептен, кітап оқығаннан немесе үй тапсырмасын орындағаннан кейін бала маңдай немесе шеке тұсының ауырсынуына жүйелі түрде шағымданса, мұның себебі көзге түсетін жоғары жүктеме болуы мүмкін.


5.Оқу кезінде тез шаршайды

Бала жолды жоғалтып алады, саусағымен мәтінді нұсқап отырады, жиі алаңдайды немесе оқудан мүлдем қаша бастайды. Кейде ата-аналар мұны еріншектік деп қабылдайды, бірақ себебі көру қабілетінде болуы мүмкін.


6.Көзі жиі қызарады немесе жас ағады

Суық тию немесе аллергия белгілерінсіз көздің қызаруы, жас ағуы және жайсыздық сезімі де көздің үнемі жүктемеге ұшырап жатқанының сигналы болуы мүмкін.


7.Бір көзін жабады немесе басын қисайтады

Егер бала жүйелі түрде бір көзімен қарап, екіншісін алақанымен жапса немесе басын жанына қарай қисайтса, бұл мүмкіндігінше тезірек тексеруден өтуге себеп болады.


8.Эптепсіз (епсіз) бола бастады

Заттарға жиі соғылу, доппен ойнағанда мүлт кету, сүріну және қашықтықты бағалаудағы мәселелер кейде дәл осы көру қабілетінің төмендеуімен байланысты.


9.Мектептегі бағалары нашарлады

Егер бала тақтада жазылғанды нашар көретінін айтса, мұғалімге жақынырақ отырғысы келсе немесе тапсырмаларды көршісінен көшіріп алса, себебі сабақта емес, көру қабілетінде болуы мүмкін.


10.Қолжазбасы (почерк) өзгерді

Көру қабілеті нашарлағанда, балаға жазуды бақылау қиындай түседі. Қолжазбасы ұқыпсыз болып, сызықтан шығып кетуі мүмкін, ал қарындашқа немесе қаламға түсетін қысым күшейеді.


Бірнеше белгіні байқасаңыз не істеу керек?


Егер тізімдегі екі-үш тармақ сәйкес келсе, мәселе өзінен-өзі шешіледі деп күтудің қажеті жоқ. Баланы көру қабілетін тексеруге жазған дұрыс. Көптеген бұзылыстар, әсіресе ерте кезеңде анықталса, сәтті түзетіледі.

Ешқандай шағым болмаса да, офтальмологтың профилактикалық тексеруінен жылына set кемінде бір рет өтіп тұру ұсынылады. Бұл, әсіресе, ата-анасының біреуінде немесе екеуінде де алыстан көргіштік немесе басқа да көру бұзылыстары болса өте маңызды.

Егер балаға көруді түзету ұсынылған болса, «Дом оптики» салондарында балаларға арналған жиектерді (оправа) таңдауға, дәрігердің рецепті бойынша көзілдірікке тапсырыс беруге және қажет болған жағдайда көзілдірікке күтім жасау құралдарын сатып алуға болады. Дұрыс таңдалған түзету балаға жайлы білім алуға, спортпен шұғылдануға көмектеседі және көзге түсетін жүктемені азайтады.